به مناسبت زادروز آنتونی کویین: نگاهی به زندگی و برخی از آثار او

آنتونی رودولفو اوکزاکا کویین متولد ۲۱ آوریل سال ۱۹۱۵ پایه روایتی ۱۹۱۶ در شهر چی هواهوا Chihuahua مکزیک است پدرش ایرلندی تبار و مادرش مکزیکی بود. در سال ۱۹۴۷ تبعه آمریکا شد و تحصیلات خود را در یکی از مدارس خصوصی لس آنجلس به پایان رساند. کویین دوبار ازدواج کرد. نخستین ازدواجش در سال ۱۹۳۷ با کاترین دی میل بود که ثمره این ازدواج دو به پسر و سه دختر  بودند. در سال ۱۹۶۵ آنتولی کویین از همسرش جدا شد و تا جولاندا آدولوری وصلت نمود که حاصل این ازدواج نیز سه فرزند بود.

آنتونی کویین تا قبل از بازیگری در سینما کارهای بسیاری را انجام داده بود. کارگر مخلوط کن سیمان، کارگر حفر چاه، بروکسور ، میوه چین ، راننده تاکسی و نیز کارهای تئاتری.

دیوید تامسون در اشاره به زندگی آنتونی کویین می‌نویسید پیش از بازیگری یک بوکسور بوده با این حال اجازه می‌داد تا هر سفید پوستی او را بزند. نخستین حضورش بر صحنه تئاتر در سال ۱۹۳۶ در نمایش رختخواب‌های تمیز بود و در همان سال اولین فیلم خود را نیز بازی کرد.

آنتونی کویین کار بازیگری در سینما را همچنان ادامه داد تا ۱۹۴۸ که به مدت سه سال تنها به هنرپیشگی در تئاتر پرداخت. در ۱۹۵۱ مجددا به سینما روی آورد و با پذیرفتن نقش‌های دوم را خود را ادامه داد. کویین طی این دوره از فعالیتهای هنری خویش موفق شد نظر منتقدان را به سوی خود جلب نماید. در سال ۱۹۵۸ نخستین فیلمش را کارگردانی کرد و در کنار سینما به کار تئاتر نیز ادامه داد.

زوربای یونانی او را شهرت جهانی رسانید و شور زندگی و زنده یاد زاپاتا جایزه اسکار بهترین بازیگر نقش دوم را به ارمغان آوردند.

او مدتی نیز در سریالهای مختلف تلویزیونی حضور پیدا کرد و در ۱۹۸۳ نمایش موزیکال زوریای یونانی را نیز به اجرا درآورد.


شعبده باز – Il mago

ایتالیا ۱۹۹۶

کارگردان: ازیو پاسکوکی

نویسنده فیلنامه: ویتو دکونچینی ا پاسکوکی

فیلمبردار: سیاستینو سلسته

موسیقی: لیتو راپیکاولی

بازیگران: آنتونی کویین – روبرتو روگری – رناتو روسینی – ویتوریو مارسیلیا = جانی اولیوری – آلسیو بونا – لوییچی لاتزا

رنگی ۱۰۰ دقیقه

ارکوله Ercole پیرمرد غیر معمولی و نه چندان صادقی است. به رغم حشونت و کارهای غیر اخلاقی‌اش دوست داشتنی است و رفتی و وقتی با میکله آشنا می‌شود خیلی زود با هم دوست می‌شوند. شعبده‌های ارکوله خیلی زود بر پسر بچه تاثیر می‌گذارد. پیرمرد تنها هم به میکله وابسته می‌شود. دریافتهای دو طرفه آنها هم شیرین و هم دردناک است. میکله از محیط خشونت آمیزی که در کوله در آن کار می‌کند ناراضی است. بنابراین ارکوله هم تلاش می‌کند راهش را تغییر دهد اما سرنوشت با آنها همراه نیست. ارکوله زندانی می‌شود و میلکه تنها می‌ماند و به کارهای نادرست کشیده می‌شود اگر چه دوران دوستی آنها از دوران جدایی‌شان بیشتر است و ارکوله هم پس از آزادی از زندان با خطرهای زیادی رو به رو می‌شود تا میلکه را از این ورطه بیرون بکشد. اما وضع غم انگیزی پیش می‌آید.


ساعت ۲۵

فرانسه – ایتالیا – یوگسلوی ۱۹۶۷

کارگردان: هانری ورنوی

نویسندگان فیلنمامه: هانری ورنوی – وولف مانکوویتس – فرانسوا بوایه

فیلمبردار: آندریاس ویندینگ

موسیقی: ژرژ دلرو

تهیه کننده: کارلو یونتی

بازیگران: آنتونی کویین – ویرنا لیزی – گریگوری اصلان – مایکل ردگویو – سرژ رجیانی – مارسل دالیو – ماریوس گورنیگ – الکساندر ناکس – لیام ردموند.

محصول استودیوی گلدوین مایر – رنگی ۱۲۳ دقیقه

در زمانی که نازیها یهودیان رومانی را از کشور اخراج و به اردوگاههای کار اجباری می‌فرستند کشاورزی ساده‌لوح را که افسر فرمانده به همسر او نظر دارد با اخراجیها همراه می‌کنند.


فرمان گمشده

آمریکا ۱۹۶۶

کارگردان: مارک رابسون

نویسنده فیلمنامه: تلسون گیدینگ

فیلمبردار: رابرت سرتیس

موسیقی: فرانتس واکسمن

تهیه کننده: مارک رابون

بازیگران: آنتونی کویین – آلون دلون – جورج سگال – میشل مورگان – موریس رونه – کلود یا کاردیناله – گریگور اصلان – ژان سروه

ماجراهای یک گروه چترباز فرانسوی در هند و چین و الجزایر با تاکید بر افسر جوانی که فرماندهی را ناتوان و آدمکشی را بی‌پایان می‌یابد و سرانجام از خدمت ارتش استعفا می‌دهد.


کفشهای ماهیگیر – ۱۹۶۸

کارگردان: مایکل اندرسون

بازیگران: آنتونی کویین – اسکار ورنر – لارنس البویه – دیوید جانسون – باربرا جیفورد – لئومک کرن – ویتوریو دسیکا – جان گیلگاد – کلیو ریویل – پل راجرز – نایل مک جینیز – فرانک فاینلی

مدت نمایش: ۱۵۷ دقیقه

محصول: آمریکا

خلاصه داستان:

پس از مرگ پاپ اسقفهای سالخورده در مقر پاپ گرد می‌ایند تا جانشین وی را انتخاب کنند. سرانجام جوانترین کاردینالها به نام کیویل لاکونا به این مقام برگزیده می‌شود. پاپ جدید با پشتوانه ۲۰ سال حبس و تبعید لزوم حضور فعالانه خود را در متن رویدادهای جهانی احساس می‌کند. این حضور پاگردش او در نقاط مختلف شهر از جمله یک قهوه خانه و عبادت از یک بیمار آغاز می‌شود و به تلاش جهت میانجیگری صلح آمیز برای محدود کردن مسابقه تسلیحات اتمی میان ابرقدرتها و همچنین پذیرش سفر به فرانسه می‌انجامد. ضمن آن که به ماجراهای پشت پرده در پاپ و مساله خلقت آدمی از دیدگاه فلسفی نیز می‌پردازد.

درباره فیلم:

کتاب موریس. ال. وست دستمایه خوبی را در اختیار اندرسن گذاشته تا بتواند نمود دیگری از فن آگاهی‌اش را ارائه کند کفشهای ماهیگیر را می‌توان یک فیلم خوش ساخت دانست که کارگردانش به خوبی توانسته در ایجاد چفت و بست محکم در آن سربلند باشد و البته فقط همین هر چند این نکته نمی‌تواند از نظر مخففی بماند که اندرسن در کفشهای ماهیگیر به نوعی سعی در جلب توجه گروههای مختلفی داشته: مارکسیتها – مسیحی‌ها – دربار رم و … حتی خبرنگارها!

کل ماجرای فیلم بر اساس نوول موریس وست ساخته و پرداخته شده است. داستانی درباره یک اسقف روسی بنام پاپ زوریا که مدت ۲۳ سال از عمرش را در سپری گذرانده و اکنون قصد آن دارد که بخشی از ثروت کلیسا را برای دفع جنگ صرف نماید. ممکن است شما ببرید که واتیکان مکانی بی‌اهمیت بوده و آنها افراد ضربه پذیری هستند در صورتی که چنین چیزی نیست و دور از واقعیت است. اجرای اعمالی بسیار مهم و موثری در آنجا انجام می‌پذیرد و جایگاه افراد ثروتمند نیز می‌باشد.


خیابان ۱۱۰

کارگردان: بادی شر

بازیگران: آنتونی کویین – پانیت کوتو – آنتونی فرانسوسا – پل پنجامین – اد برنارد – آنتونیو فارگاس

محصول: آمریکا

مدت: ۱۰۲ دقیقه

چند تن از پلیسهای نیویورک به دلیل ماموریتی مشکل که به آنها محول گشته رد پای عده‌ای راهزن را دنبال می‌کنند. این فیلم از آن دسته فیلمهای حادثه‌ای آشنا می‌باشد که تمامی کلیشه‌های رایج در آن به کار گرفته شده است.

شر کارگردانی اثر را به عهد ه داشته او از آن دسته فیلمسازانی است که در ساخت فیلمهای احساس برانگیز بسیار موفق می‌باشد به طور مثال می‌توان به فیلم دیگرش Todd Killing اشاره نمود. در فیلم خیابان ۱۱۰ جدا از درگیریهایی که وجود دارد اتفاقاتی که گه گاهی بین کوئین و کوتو پیش می‌آید نیز جالب توجه و دیدنی هستند.


زنده باد زاپاتا

آمریکا: ۱۹۵۲

کارگردان: الیا کازان

فیلمنامه: جان اشتاین بک

فیلمبردار: جومک دانلد

موسیقی: آلکس نورث

تدوین: باربارا مک لین

بازیگران: مارلون براندو – آنتونی کویین – جین پیترز – جوزف وایزمن – فرانک سیلورا – آلن رید – مارولد گوردون

تهیه کننده: فوکس قرن بیستم ۱۱۳ دقیقه

در سال ۱۹۰۹ ایمیلیانو زاپاتا یکی از رهبران انقلابی مکزیک در سرنگونی پورفیریو دیاس – دیکتاتور مکزیک نقش مهمی ایفا می‌کند با دختر یک زمین‌دار ثروتمند ازدواج می‌کند و فرمانش را برای خلع سلاح دهقانان می‌پذیرد و به همراهی پانچوویلا ژنرال اومرتا قاتل مادرو را وادار به فرار می‌کند. او را به ریاست جمهوری برمی‌گزینند.

تعدادی از دهقانان نزد او می‌آیند و از مالیات‌های که برادرش وضع کرده شکایت می‌کنند اما او نامشان را به عنوان عناصر خطرناک یادداشت می‌کند. سپس پی می‌برد که او نیز همان بیدادهایی را مرتکب می‌شود که سلف او پورفیریو دیاس، از این رو استعفا می‌دهد و همچنان که خود پیش بینی کرده بود در جریان حمله غافلگیرانه‌ای کشته می‌شود.

سبک کازان با وجودی که سنجیده سرد و اندکی دکلمه‌وار است از لحاظ تاثیرگذاری پر قدرت است و به خصوص آیزنشتاین را به یاد می‌آورد. اما همچنان که رته گیونه خاطر نشان کرده است رنده باد زاپاتا سعی می‌کند نشان دهد که همه انقلابها محکوم به شکستند. قدرت به ناچار رهبران انقلاب را به فساد می‌کشاند و کار زاپاتا ناگزیر به آنجا به آنچا کشیده می‌شود که مانند پورفیریو دیاس با مردم محروم رو به رو شود و خلاصه برای انسانهای خوب (مثل مادرو) و صادق (مثل زاپاتا) راهی جز مرگ وجود ندارد.


آخرین قطار گان هیل

کارگردان: جان استرجس

فیلمنامه نویس: جیمز پو

فیلمبردار: چارلز لنگ جوتیور

موسیقی متن: دمیتری تیومکین

بازیگران: کرک داگلاس – آنتونی کویین -ارل هالیمن – کارولین جونز – براپان هاتون – براد دگستر

تهیه کننده: هال – پی رالیس – تکنی کالر – ویسناویژن

مدت نمایش: ۹۸ دقیقه

دو مرد همسر یک مارشال ایالتی را می‌کشند. مارشال در پی یافتن آنها درمی‌یابد که یکی از آنها فرزند دوست قدیمی او است که ارباب بلامنازع شهر گان هیل است.

داگلاس در نقش کلانتری مصمم در دستگیری متجاوزی که همسر او را کشته است و کویین در نقش دوستی قدیمی که از قضا پدر شخص خلاف کار است و همان قدر مصمم است که جلوی او را بگیرد.

وسترنی لذت بخش که شباهتی چشمگیر اما فرودست به قطار سه و ده دقیقه یوما که دو سال پیش از آن ساخته شده دارد. بازیهای پر قدرت فیلمبرداری عالی چارلز لنگ و کارگردانی قدرتمند با فیلمنامه‌ای معمولی که شخصیتهایی بدون هیچ عمق با طنین حقیقتی می‌آفریند تنزل پیدا می‌کند.

کرک داگلاس به نقش یک کلانتر مصمم است که قاتل همسر خود را یافته و از او انتقام بگیرد. آنتونی کویین دوست قدیمی اوست و بر حسب اتفاق پسرش قاتل همسر داگلاس است در ادامه کویین پس از پی بردن به ماجرا تصمیم می‌گیرد که داگلاس را در انجام قصدش منصرف کند. یک وستون جذاب و خوش ساخت البته شباهت قابل ملاحظه‌ای نیز به فیلم ۳٫۱۰٫Yuma که کمی پیش از این فیلم ساخته شده بود دارد- کارگردانی درست لحظات و فیلمبرداری دیدنی چارلز لانگ از نقاط قوت فیلم است. فقط آن چه مایوس کننده است فیلمنامه در پرداخت نقشها هیچ گونه بعد واقعی به آنها نداده و درگیریهای شخصیتها نامحسوس است.


زوریای یونانی

انگلستان: ۱۹۶۴

کارگردان: مایکل کاکویانیس

فیلمنامه بر اساس داستانی نوشته نیکوس کازانتزاکیس

فیلمبردار: والتر لاسالی

موسیقی: میکیس تئودوراکیس

تهیه کننده: م. کاکویانیس

بازیگران: آنتونی کویین – آلن بیتس – لیلا کدرووا – ایرنه پایایس

برنده اسکار فیلمبرداری و بازیگر نقش دوم

نامزد اسکار بهترین فیلم کارگردانی و بازیگری

یک نویسنده جوان انگلیسی در جزیره کرت با مردی یونانی که به انسانها عشق می‌ورزد و تصمیم گرفته حاکم زندگی خود باشد آشنا می‌شود.

زوریای یونانی ۱۹۶۴: یک یونانی پیر غیر طبیعی سعی می‌کند به یک مرد انگلیسی جوان بیروح طریقه زندگی کردن را آموزش دهد. تصور نیروی زندگی مرکزی پیش پا افتاده و تحمیلی است ولی هنوز نیروی زندگی در نمایش کویین وجود دارد. مکان فیلم یکی از جزایر کرت است که به صورت خشنی زیبا است. ایرنه پایاس بیوه‌ای باشکوه است که توجه مرد جوان را به خود جلب کرده است و لیلا کدرووا نقش پیرزن عشوه‌گر فاسدی را بازی می‌کند که فکر می‌کند به شرطی می‌تواند مرگ را فریب دهد که به حد کافی برای تصاحب یک مرد جذاب باشد.


حادثه آکس بو

آمریکا ۱۹۴۳

کارگردان: ویلیام ولمن

فیلمنامه: لامار تروتی

بر اساس رمان والتر ون تیلبرگ کلارک

فیلمبردار: سیریل ماکریج

تدوین: الن مک نیل

بازیگران: هنری فاندا – دانا اندروز – آنتونی کویین – هنری مورگان – جین دارول – فرانسیس فورد – فرانک کانروی

تهیه کننده: فوکس قرن بیستم- ۷۵ دقیقه

در سال ۱۸۸۵ در نوادا، سکنه شهری کوچک بدون محاکمه سه نفر را که مظنون به جنایتند مجازات می‌کنند و فقط پس از به دار آویختن آنهاست که معلوم می‌شود بیگناه بوده‌اند.

این فیلم مجادله آمیز جسورانه علیه قانون لینچ طی جنگ تاثیر عظیمی در آمریکا به جا گذاشت. با وجود این کارگرانی آن ملال آور دکورها آشکارا مصنوعی است و به هیچ قدرت و گیرایی خشم لانگ را ندارد.

موفقیتش در آن زمان احتمالا به واسطه فیلمنامه و گفتگوهای هوشمندانه یکی از همکاران دادلی نیکولز است. همین داستان حداقل دوبار به شکل نمایش در تلویزیون آمریکا به نمایش در آمده است.


جاده

ایتالیا ۱۹۵۴

کارگردان: فدریکو فلینی

نویسندگان فیلمنامه: ف. فلینی – تولیو پینه لی – اینو فلایانو

فیلمبردار: اتللو مارتلی

موسیقی: نینوروتا

تهیه کننده: کارلو پونتی – دینو دلورنتیس

بازیگران: آنتونی کویین – جولیتا ماسینا – ریچارد بی‌مهارت – آلدو سیلوانی – مارچلا رووره – تا – لیدیا ونتورینی.

یک معرکه‌گیر که دختر دهاتی و ساده دل را به عنوان دستیار نمایشهای خود خریده است به شدت با او بدرفتاری می‌کند و سرانجام مرگ را به او هدیه می‌کند.

موضوع داستان روحانی فدریکو فلینی این است که هر فردی در دنیا قصد و نیتی دارد. این موضوع توسط سه شخصیت سمبلیک نمایش داده شده است.


باراباس

ایتالیا – آمریکا ۱۹۶۲

کارگردان: ریچارد فلیشر

نویسندگان فیلمنامه: کریستوفر فرای – نیجل بالچین – دیه گو فابری – ایوو پریلی

فیلمبردار: آلدو تونتی

موسیقی: ماریو ناسچیینه

طراح صحنه: ماریو کیاری

تهیه کننده: دلور نتیس

بازیگران: آنتونی کویین – سیلوانا منگانو – ویتوزیو کاسمان – ارنست پورگناین – چک پالانس – آرتورکندی – نورمن وودلند.

محصول: استودیوی کلمبیا رنگی ۱۴۴ دقیقه

باراباس دزدی که مسیح به جای او اعدام شده است به کار اجباری در یک معدن محکوم می‌شود. به دین عیسی می‌پیوندند و گلادیاتور می‌شود.


عمر مختار

عمر مختار ( Lion of the Desert یا شیر صحرا) فیلمی است اکشن و تاریخی در مورد زندگی عمر مختار، رهبر جنبش مقاومت مردم لیبی در برابر اشغالگری نظامی ایتالیا در دوران پیش از جنگ جهانی دوم. این فیلم در سال ۱۹۸۱ تولید شد و هنرپیشهٔ نقش نخست آن، آنتونی کوئین در نقش عمر مختار است.


اسب کهر را بنگر

اسب کهر را بنگر (Behold a Pale Horse) عنوان فیلمی به کارگردانی فرد زینمان و محصول سال ۱۹۶۴ است. این فیلم بر اساس رمانی به نام کشتن موش در روز یکشنبه نوشته امریک پرسبرگر است.

فیلم داستان مانوئل آریگوئز مبارز مخالف حکومت اسپانیا در زمان فرانکو است که پس از پایان جنگ داخلی در فرانسه به حال تبعید زندگی می‌کند. او پس از ۲۰ سال به دلیل بیماری مادرش تصمیم به بازگشت یه اسپانیا را دارد ولی مأموران حکومت فرانکو هم دنبال او هستند.

در این فیلم بازیگران مشهوری چون گریگوری پک، آنتونی کوئین و عمر شریف بازی می‌کنند. زمان آن ۱۱۸ دقیقه و به صورت سیاه و سفید است.


و برای بسیاری، شاید شناخته‌شده‌ترین نقش آنتونی کویین بازی او در نقش حمزه پیامبر اسلام در فیلم رسالت معروف به محمد رسول‌الله، فیلمی سینمایی به کارگردانی مصطفی عقاد باشد.

منابع: مداخل ویکی‌پدیا و شماره ۲۷ مجله سینما – تئاتر